Kentdeha – Deha TV Radyo

KURŞUN KALEM (31 AĞUSTOS 2020)

KURŞUN KALEM (31 AĞUSTOS 2020)
MEHMET YILMAZ
MEHMET YILMAZ( myilmaz.pau@gmail.com )
347 views
31 Ağustos 2020 - 9:01

SANATIN ZAFERİ

Kıymetli okur,

Sizlerle yeni bir mecrada ilk kez buluşuyor olmanın heyecanını yaşamakla birlikte söz söyleyebilme imkânı yakalamış olmanın da mutluluğu içerisindeyim.

Hep birlikte geride bıraktığımız ağustos ayı büyük zaferlerin yıl dönümleriyle süslenmiş ve bir Zaferler Ayı haline gelmiştir. Ancak bu kıymetli ve önemli zaferlerin yanı sıra tarihin bir de sanat alanındaki zaferleri vardır. Maalesef ülkemizde tarih algısı büyük oranda savaşlar tarihidir, sanat tarihi hak ettiği değeri ve kıymeti henüz bulabilmiş değildir.

*

Bu satırlarda askeri zaferleriyle tanınan ancak sanatsal açıdan kıymeti ve değeri geride bırakılmış bir isimden bahsedeceğim: Kazım Karabekir… O, büyük zaferlere imza atmış bir asker, milletvekili; siyasi parti genel başkanlığı ve TBMM Başkanlığı yapmış bir isim. Sanata önem vermesi, yayınlanmış ve yayınlanmamış eserleri; bilinen askeri ve siyasi kimliği kadar önem arz eden bir tarihi kişilik olmasını sağlamıştır.

Onun sanata verdiği önemi en net biçimde ortaya koyan eseri Şarkılı İbret’tir. İbret; kötü ve yanlış davranışlardan sakınmayı sağlayan olgu ve olaylardan alınan ders anlamına gelmektedir. İçeriğindeki bütün oyunlarda müzikal ritimler/şarkılar olduğu için eseri; Şarkılı İbret olarak isimlendirmiştir. Eserde; çocukların oynayabileceği, onlara birtakım erdemler kazandıracak, eğitici şarkılı oyunlar mevcuttur. Karabekir, eserin “Niçin Yazdım” bölümünde; eseri yazma nedenini çocuklarımızın ruh, zihin ve bedenini eğitmek ihtiyacı olarak açıklamıştır. Kazım Karabekir, Doğu Cephesi Komutanı olarak Doğu Anadolu’ya geldiğinde ailelerini savaşlarda kaybetmiş binlerce çocukla karşılaşır. Bu çocukları koruyup geliştirmek için okullar açmış, Şarkılı İbret’i yazmış ve o tiyatro oyunlarında çocukların oynamasını sağlamıştır.

*

Şarkılı İbret’in ilk baskısı 1922’de Trabzon’da yapıldıktan sonra ikinci baskısı; 1924 İstanbul’da yapılır. İkinci baskıda ressam A. Hüsnü; kaleme aldığı ön sözde İstanbul’u ziyaret ederek tiyatro oyunlarını sahneleyen Şark Cephesi şehit yavrularından bahsetmiştir. Düşünebiliyor musunuz? İki yıl içinde tiyatro Doğu Anadolu’da şehit çocukları arasında yaygınlaşıyor ve o çocuklar İstanbul’da tiyatro oyunlarını sergiliyorlar. Bu durum sadece İstanbul ile sınırlı da değildir. Şarkılı İbret eserindeki oyunlar çeşitli illerde çocuklara oynatılmış, eser hızla yaygınlaşmış ve artık tedarik edilemediği için ikinci baskısının yapılmasına karar verilmiştir. Bir diğer önemli ayrıntı ise; eserde yer alan Gemici adlı oyunun içinde Kazım Karabekir’in kaleme aldığı İstiklal Marşı da bulunmaktadır. Bu özelliği ile eser; tarihi bir belge niteliğindedir. Eserin tamamı tiyatro metni olarak kaleme alınmıştır ancak içeriğinde sanatın diğer alanlarına da yer verilmiştir. Eserde; yazarın edebi birikimi var, eğitici yönü var, şarkılar var, şiirler var…

Kazım Karabekir; savaşın ortasındaki bir halkın çocuklarına tiyatro sevgisi aşılamış, onlara sanatla sahip çıkmıştır. Oysa savaşın ortasındaki bir millete en çok asker gerekli değil midir? Karabekir; yıllardır savaştan savaşa koşan ve savaşların ağır sonuçları altında ezilen halkın çocuklarına sahip çıkarak; aydınlık bir gelecek için çocuklarımıza sahip çıkmamız gerektiğini ve bu aydınlık geleceğin sanatla mümkün olabileceğine inanmış bir aydındır. Sadece ordumuzun değil sanatın cephesinde de mücadele vermiş bir neferdir.

*

Şarkılı İbret; yazarı, yazılma nedeni, içeriği ve yazıldığı dönem itibariyle sanata ne kadar kıymet verilmesi gerektiğini, sanatla nelerin başarılabileceğini bir kez daha göstermiştir.

En zor zamanlarda bile…

Hem de tam savaşın ortasında;

Henüz daha savaş kazanılmamışken,

Sanat, çoktan zafere ulaşmıştır.

Mehmet YILMAZ

NOT: Yazılar, yazarın kendi hukuki sorumluluğundadır.