Kentdeha – Deha TV Radyo

SİDAR ANIL ÖZALP İLE YEŞİL KÖŞE (30 MAYIS 2022)

SİDAR ANIL ÖZALP İLE YEŞİL KÖŞE (30 MAYIS 2022)
SİDAR ANIL ÖZALP( sidarozalp@inerji.com.tr )
11 views
30 Mayıs 2022 - 0:00

Tarımsal Sulamada Güneş Enerjisi Santralleri

Değerli okurlarıma güzel bir hafta dileklerimi sunarak yazıma başlamak isterim. Bu hafta sizlere artan enerji maliyetleri ile birlikte her sektörde yaşanan maliyet problemlerini tarım sektörü özelinde ele alarak yenilenebilir enerji dönüşümünün öneminden ve en önemlisi bu enerji dönüşümünün makro ölçekte yürütülmesi gereken kamu politikaları ile birlikte tarımsal sulamada enerji maliyeti ile mücadele konusunda tavsiyelerden bahsedeceğim.

*

Gelişen teknolojiler ve artan nüfus ile birlikte tüm Dünya’da enerjiye olan talep her geçen gün artış göstermektedir.  Bu talep artışını karşılayacak ucuz, güvenli ve yeterli miktarda enerji arzı yaratmak adına çevresel, ekonomik ve sosyal politikalar oluşturmak devletlerin enerji politikalarında oldukça büyük önem arz etmektedir.

Dünya’nın birçok ülkesi ile birlikte ülkemizde üretilen enerji büyük oranda fosil yakıtlardan karşılanmaktadır. Fosil yakıt kullanımı, küresel ölçekte karbon salınımı ve iklim değişikliğini hızlandırmakla birlikte, Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkelerin ekonomisini olumsuz yönde etkilemektedir. Enerji talebini ekonomik ve ekolojik biçimde karşılayacak arzı yaratmak, enerjide dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla, hayatın her alanında yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması, teşvik edilmesi ve desteklenmesi, ülke politikalarımız arasında öncelikli sıralarda yer almalı söylemini her daim dile getirmekteyim.

*

Yazımın başında da belirttiğim gibi, özellikle son dönemlerde enerji maliyetlerinde yaşanan yüksek fiyat artışları doğrudan veya dolaylı olarak her sektörü olumsuz yönde etkilemiş, işletmelerde ve üretimde tabiri caizse kontak kapatmaya varan durgunluklar yaratmıştır. Artan bu maliyetler ile birlikte iğneden ipliğe, yaşamın her alanında yüksek zamlar ile karşı karşıya kalınmış, altından kalkılması giderek zorlaşan enflasyon yükü toplumun her kesiminin üzerine çökmeye başlamıştır.

Enerjide yaşanan yüksek fiyat artışları, ekonomi ve toplumsal hayatın dinamiklerini oluşturan birçok sektör gibi, tarım sektöründe de çiftçilerin girdi maliyetlerini arttırarak üretim imkânlarını kısıtlamış, tarımsal üretim kayıplarına ve yüksek gıda enflasyonuna yol açmıştır. Yaşanan bu yüksek gıda enflasyonu sürecinde özellikle nakliye gibi diğer girdi maliyetleri de etkili olmuştur. Bu yazımda daha çok, çiftçiye daha ucuz elektriğin sağlanması ile daha ucuz tarımsal suya erişimin sürdürülebilir tarım politikaları yönetimindeki öneminden bahsetmek isterim.

*

Bu ve benzer konularda araştırma yaparken, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafında hazırlanmış Tarımsal Sulama Grubu Çalışma Belgesi raporuna denk geldim ve raporda da tarımsal sulamalardaki enerji maliyetlerinin azaltılması amacıyla alternatif enerji kaynaklarının kullanımları ile ilgili sayfaları hızlıca gözden geçirdim. Rapordan bir paragrafı aynı şekliyle paylaşmak isterim:

“2020 yılı verilerine göre, ülke genelinde sulamaya açılan sahalarda sulama oranı %69 oranında gerçekleşmiş ve sulamaya açılan alanların %31’i çeşitli nedenlerle sulanamamıştır. Özellikle yüksek enerji girdi bedellerinin üretimi yapılacak tarımsal ürünlere yansıyan yüksek maliyet bedelleri nedeni ile terfili sulama alanlarında sulama oranı ancak %53 olarak gerçekleşebilmiştir.”

Bu tespit ile görüyoruz ki maalesef, enerji maliyetlerinin artışının tarımsal ürünlerin maliyet artışı yaratmasından dolayı terfili sulama alanlarının sadece yarısı sulanabilmektedir. Son derece üzücü ve düşündürücü…

*

Küresel ısınmanın gün geçtikçe artması ve kaliteli tarım arazilerinin azalmasının tehdit unsuru olduğu tarımsal üretimde, enerji maliyetleri yüzünden gerekli suyun sağlanmaması bu problemin ciddiyetini daha fazla gözler önüne seriyor. Çiftçilerimize daha ucuz su sağlamak için gerekli olan enerjiyi, ülkemiz coğrafyasının tamamına yakınında verimli bir şekilde faydalanabileceğimiz Güneş Enerjisi Santralleri ile üreterek bu sorunu hem çevreci hem de ekonomik çözümler ile çözersek, ülke olarak çok şey kazanmaz mıyız?

Ülkemiz yenilenebilir enerji kaynakları potansiyeli bakımından oldukça şanslı olup, bu kaynak çeşitliliği ve zenginlikleri içerisinde, Güneş Enerjisi potansiyeli değerlendirildiği takdirde, ülkemizde birçok bölgede güneşlenme sürelerinin uzun saatler olması, ilk yatırım maliyetlerinin ve işletme bakım maliyetlerinin diğer kaynaklara kıyasla nispeten daha düşük olması, kurulum esnasında bürokratik izin ve devreye alma süreçlerinin daha kısa olması sebebiyle, terfili sulama tesislerinin enerji ihtiyaçlarının Güneş Enerjisi Santralleri ile karşılanması tarımsal kalkınma anlamında oldukça önemlidir.

*

Ülkemizin her coğrafyasında sulama tesislerinden daha fazla fayda sağlamak ve sürdürülebilir kalkınma yaratmak adına sulama tesislerinin enerji ve işletme maliyetlerinin azaltılması, sulanabilir arazilerin artırılması, bu arazilere optimum su sağlanması ve tarımsal alanlardan daha fazla verim elde edilmesi ülkemizin tarım politikaları arasında en önde yer almalıdır.

Güneşin sınırsız enerjisi ile bereketli topraklarımızda daha verimli yarınlara…

Önümüzdeki hafta görüşmek üzere, sağlıkla kalın…

Sidar Anıl Özalp

NOT: Yayımlanan yazıların tüm hukuki sorumluluğu yazara aittir.